Quintet for A Clarinet and string quartet 


________________________________________________

NOTE FROM THE COMPOSER

________________________________________________

That a composition can often be a reflection on a previously committed 'attempt' in the genre, can also be said of the clarinet quintet. Previously I had already composed a clarinet concerto, with accompaniment of strings, percussion, piano and harp. I found out afterwards that the concerto could have even more lyrical impact, and that feeling was worked out in the quintet, especially the choice for an A clarinet with its more warm tone has played a role in this. The process for shaping a work of large scale I resolved by starting first to compose the main component, the final movement. From there it is much easier to retain an overview to which a composition of longer duration (about a 30') should focus. The chronological order of composing the clarinet quintet was 5, 4, 3, 1, 2. The choice of character in the movements found its answer to the subtant character of the final: a slow part that had to be contemplative before the final, that’s how the elegia in the clarinet quintet became very esotheric, the lightness of the scherzo, with a quotation to J.Strauss, the cinematic atmosphere from the beginning in the clarinet quintet, with here and there the desolate, but sometimes too bitty character of a Sjostakovitch, the infinite idea of ​​the timeless bass pizzicato as a distortion of the Aria of the third suite of Bach, recorded in three in an unreal five-fourths measure, each movement in itself has that distinct sense of unity. One movement can not exist properly without the other, because there is a musical content and an inner musical relationship between all movements, they are linked to each other, they are interacting with each other. The final of the clarinet quintet will emphasize the virtuoso, playfulness of the instrument.

________________________________________________

REVIEWS of the PHAEDRCD. 92045

________________________________________________

Hubert Culot

________________________________________________

(…) In writing his Clarinet Quintet, Swerts wanted to compose a more lyrical work than his somewhat earlier Clarinet Concerto (1997). The quintet is thus devised as a suite in five contrasted movements of which the fifth (Rondo) was written first. The fourth (Elegia) is more substantial and, again, the emotional core of the piece. The Clarinet Quintet is lighter in mood than the Second String Quartet and does not exclude humour, as in the Scherzo that clearly alludes to Johann Strauss. The opening Serenata is "cinematic, sometimes desolate, sometimes acrimonious like Shostakovich". The music often has bittersweet overtones. The following Notturno is a beautiful, tranquil reverie. As already mentioned, the whimsical Scherzo alludes to waltz rhythms and briefly quotes Johann Strauss; echoes here of grotesque scherzos à la Shostakovich. The Elegia is in complete contrast; and, like the earlier Notturno, is another fine example of Swerts’ natural lyricism, although the Elegia is tenser and more desolate. The accumulated tension is finally released in the high spirits of the concluding, virtuosic and brilliant Rondo.

Both pieces receive polished and dedicated performances. The young ladies of the Tempera Quartet support Roeland Hendrikx’s immaculate playing with aplomb and conviction, whereas the Spiegel Quartet obviously have the full measure of the emotionally complex Second String Quartet. Wholeheartedly recommended.

______________________________________

Jeff Joneikis (Tucson, USA)

(www.recordsinternational.com) 

________________________________________________

PIET SWERTS (b.1960): Clarinet Quintet (Roeland Hendrikx [clarinet], Tempera String Quartet), String Quartet No. 2 (Spiegel String Quartet). This will be a must for all collectors of mainstream contemporary chamber music. Warm, passionate and often beautifully lyrical (the fourth movement Elegia has a still beauty rarely found in contemporary music; Shostakovich has the stillness but Swerts' is free of angst), the clarinet quintet (2001) also has good-spirited humor in its opening Serenata and final Rondo and, now and then in the second movement Notturno, suggests the pastoral calm of English music of the earlier part of the 20th century. As Swerts notes in the booklet, the 1998 quartet had its psychological and emotional roots in the "troubled production" of his opera Les liaisons dangereuses of the year before and it is a darker and more violently emotional work (a fourth movement Canto funebre is followed by a finale subtitled La violenza) which just goes to increase one's admiration of the composer's stylistic and emotional range. Phaedra 92045 (Belgium)

________________________________________________

Piet Swerts La sagesse de l’artisan

par Pierre-Jean Tribot (03/01/2006)

________________________________________________

Piet Swerts (né en 1960): Quintette avec clarinette, Quatuor à cordes n°2. Avec : Rœland Hendrikx, clarinette ; Tempera String Quartet ; Spiegel String Quartet. 1 CD Phaedra DDD 92045. Enregistré en février 2003 et mai 2005. Livret de présentation en néerlandais, anglais, français et allemand. Durée : 62’36.

Le label belge Phaedra s’efforce de faire connaître les compositeurs de la région flamande à travers la collection In Flanders Field. Cette entreprise, bien courageuse dans un marché discographique toujours délicat à appréhender, connaît ici son quarante-cinquième volume. Ce disque est exclusivement consacré au compositeur, chef d’orchestre et pédagogue Piet Swerts, à travers des œuvres autour du quatuor à cordes.

Formé à l’institut Lemmens de Leuven et bardé de nombreuses récompenses à l’image des prix Baron Flor Peeters (1984), Camille Huysmans (1986), Prix de la Province de Brabant (1992), l’artiste n’hésite pas à parcourir les différentes formes musicales de l’opéra (Ajas, 1986 et Les Liaisons dangereuses, 1996) à la symphonie en passant par la musique de chambre et la musique chorale. Farouchement indépendant de toute école, son art additionne une solide structure à une recherche substantielle sur l’expressivité. Les tenants d’une musique contemporaine d’avant-garde devront passer leur chemin devant ce créateur à l’esthétique simple et directe, mais l’auditeur saura apprécier une musique généreuse, dont la maîtrise de l’écriture pourrait donner des leçons à d’autres compositeurs plus établis.

La composition du Quatuor à cordes n°2 (1998) suit de peu celle de l’opéra Les Liaisons Dangereuses dont l’écriture fut particulièrement tumultueuse. L’essentiel des éléments de cette œuvre est le produit de réactions émotionnelles du créateur suite à l’écriture de son opéra. D’une tension interne qui n’est pas sans évoquer la violence des partitions de Chostakovitch de Bartòk, cette partition séduit d’emblée, d’autant plus que l’interprétation du quatuor belge Spiegel est d’une grande perfection. Composé en 2001, le Quintette avec clarinette alterne des mouvements lents, contemplatifs et des mouvements rapides chatoyants. Le premier évoque encore la noirceur et le ton sarcastique de Chostakovitch tandis que le virevoltant scherzo cite expressément Johann Strauss. La science de l’instrumentation du compositeur lui permet d’allier avec un grand talent la clarinette au quatuor à cordes. Les jeunes musiciennes du quatuor finlandais Tempera et le clarinettiste belge Rœland Hendrikx donnent le maximum pour rendre toutes les facettes de cette musique infiniment séduisante.

________________________________________________

Tom Verhaegen — Kwintet — Piet Swerts cyclus — Gedichten

________________________________________________

Deze gedichten zijn een literaire interpretatie van het klarinetkwintet van Piet Swerts (°1960), zoals uitgevoerd door het Tempera String  Quartet en Roeland Hendrikx op klarinet, en opgenomen door het Phaedra-label. De compositie uit 2001 heeft vijf hechte, erg lyrische delen, die bij mij evenzeer een cyclus vormen. De gedichten zijn heel intertekstueel van inslag. Niet alleen zijn er talloze ver-wijzingen naar het werk van dichters en schrijvers, maar ook naar muziek. Bij Jean Sibelius bijvoorbeeld roept de klarinet wel vaker een kraanvogel op en Leos Janacek evoceerde de naargeestige roep van een nachtuil in ‘Op een overgroeid pad’. Ik ben de componist Piet Swerts heel erkentelijk voor dit heel persoonlijk en gevoelig werk.

________________________________________________

Serenata

________________________________________________

Ik ging ondergronds en zong.
Uilenkreten vielen ijl op
het gerooide pad. Maar jouw beeld
bleef ik teder verdedigen.

Aan onze rand brak een wereld in:
een vlindertuin, een zilverblauw motief,
een deinende zee, die weet,
die wist, onze namen uitwist.

Ik klim de straat op
als een reuzin, in mijn oor
een verre echo van een hoorn,
een gesmoorde triomf, een verdronken held.

________________________________________________

Notturno

________________________________________________

In het struikgewas van zijn dromen
doolt je minnaar in een pas
van twee. Elke plek van zijn stad
een gat in zijn binnenzak.

Noem het middernacht.
Dit is tijd die liefde wil
en krijgt, een pijl, een pil
van hier naar de eeuwigheid
en terug.

Van deze coupure zal jij niets
merken in de aura’s op de ruiten,
door stoom. En hij zal het spoor
naar jou, nachtstuk, bijster zijn.

________________________________________________

Scherzo

________________________________________________

Dezelfde dans nog eens
overdoen, een valse wals
op een macaber bal.
Muze, waar was je kracht?

Anderen rondom verborgen nu niet,
vertelden later niet van
schichtige blikken, van schuld.
Wie had het geduld?

Als je dit nu niet toegeeft, die
woordeloze paradijzen van
lucht en snaren, waarom:
je lieve redding maakt mensen ziek?

________________________________________________

Elegia

________________________________________________

Donker omhult op slag weer
de plas. Wind is gaan liggen.
Golfjes en gras geven nog geluid
van druppelend water.

Hier waadden toen kraanvogels.
Hun nachtelijke roep een hunker
naar dit verdronken land, in haast
pijnlijke herhaling: zullen wij blijven? Blijven?

In mijn gehoor vallen nu
alle lagen samen, bedekken
vochtige lakens het jonge, blinde
litteken in mijn benauwde borst.

_____________________________________________

Finale: Rondo

________________________________________________

En taal zal geen domein hebben.
Haar aanspraak op alles
is frivool en fataal. Liever
zei ze nog iets dan niets.

En taal zal geen domein hebben.
Haar dreiging is demonisch
als de dood. Het laatste
masker moet af.

En toch. De bres moet gedicht,
voor pijn en wonder worden gezwicht.
Maar taal mag geen domein
meer hebben.

________________________________________________








© SWERTS MUSIC BVBA 2018